Files
accounted/lib/ai/document-analyzer.ts
T
Jakob Wennberg 6f4573f380 feat: add foreign currency support, refactor bookkeeping engine, and improve invoice inbox document classification
- Add currency-utils module for SEK conversion with exchange rates
- Refactor createJournalEntry to use draft+commit flow preventing voucher number gaps (BFL 5 kap. 7§)
- Add foreign currency support to invoice entries with per-line SEK conversion
- Centralize category-to-account mapping into single source of truth
- Refactor invoice inbox to use shared document analyzer with document type classification (receipt, supplier invoice, government letter)
- Update mapping engine, supplier invoice entries, and transaction entries
- Fix report component rendering issues
- Add new validation schemas and tests

Co-Authored-By: Claude Opus 4.6 <noreply@anthropic.com>
2026-02-27 09:50:06 +01:00

674 lines
22 KiB
TypeScript

/**
* Unified Document Analyzer
*
* SERVER-ONLY: Uses the shared vision client (Anthropic SDK).
*
* Provides four modes:
* - analyzeDocument(): Single Claude call that classifies AND extracts
* - extractReceipt(): Standalone receipt extraction
* - extractInvoice(): Standalone invoice extraction
* - classifyDocument(): Lightweight classify-only
*/
import 'server-only'
import type {
DocumentClassificationType,
ReceiptExtractionResult,
InvoiceExtractionResult,
ExtractedInvoiceLineItem,
VatBreakdownItem,
} from '@/types'
import { callVision } from './vision-client'
import {
validateString,
validateNumber,
validateDate,
validateTime,
validateOrgNumber,
validateVatNumber,
validateAccountNumber,
} from './validation-helpers'
import { buildTemplatePromptSection } from '@/lib/bookkeeping/template-prompt'
// ============================================================
// Types
// ============================================================
export interface DocumentClassification {
type: DocumentClassificationType
confidence: number
reasoning: string
isReverseCharge?: boolean
}
export interface UnifiedExtractionResult {
classification: DocumentClassification
receipt?: ReceiptExtractionResult
invoice?: InvoiceExtractionResult
}
interface ConsistencyResult {
valid: boolean
issues: string[]
}
// ============================================================
// Prompts
// ============================================================
const CLASSIFY_SYSTEM_PROMPT = `Du är expert på att klassificera svenska affärsdokument.
Din uppgift är att avgöra vilken typ av dokument som visas.
DOKUMENTTYPER:
- supplier_invoice: Leverantörsfaktura — ett kreditdokument med betalningskrav. MÅSTE ha: fakturanummer, förfallodatum, och betalningsuppgifter (bankgiro/plusgiro/IBAN). Har ofta: organisationsnummer, OCR-referens, betalningsvillkor (t.ex. "30 dagar netto").
- receipt: Kvitto/kassakvitto — bevis på redan genomförd betalning. Kännetecken: "KVITTO", "Kontant", "Kort", kassamaskins-ID, klockslag, redan betalt. Typiskt från butiker, restauranger, bensinstationer, onlineköp. Har INTE förfallodatum eller bankgiro.
- government_letter: Myndighetspost (från Skatteverket, Bolagsverket, Försäkringskassan, kommun, etc.)
- unknown: Annat dokument som inte passar ovan
VIKTIGA SKILLNADER (receipt vs supplier_invoice):
- Ett kvitto visar en AVSLUTAD transaktion (betalning redan gjord). En faktura är ett KRAV på framtida betalning.
- Om dokumentet har bankgiro/plusgiro och förfallodatum → supplier_invoice
- Om dokumentet visar "Betalt", kortbetalning, Swish, eller kontant → receipt
- Prenumerationsbekräftelser, orderbekräftelser med "Betalt" → receipt
- Samlingsfakturor med förfallodatum → supplier_invoice
FÖR LEVERANTÖRSFAKTUROR - kontrollera även:
- Är fakturan från en utländsk/EU-leverantör utan svensk moms?
- Nämner dokumentet "reverse charge", "omvänd skattskyldighet", eller "artikel 196"?
- Har leverantören ett VAT-nummer som INTE börjar med SE?
Om ja: flagga isReverseCharge = true`
const RECEIPT_SYSTEM_PROMPT = `Du är expert på att extrahera data från svenska kvitton och fakturor.
Din uppgift är att noggrant analysera kvittobilden och extrahera all relevant information.
VIKTIGT:
- Extrahera VARJE artikelrad, inte bara summan
- Identifiera momssats per rad om möjligt (25%, 12%, 6%)
- Flagga om detta är: restaurang, Systembolaget, eller utländsk handlare
- Svenska organisationsnummer är i format XXXXXX-XXXX
- Momsregistreringsnummer börjar med SE
- Datum ska vara i ISO-format (YYYY-MM-DD)
- Belopp ska vara numeriska värden utan valutasymboler
- Ange konfidenstal (0.0-1.0) för hela extraheringen baserat på bildkvalitet`
const INVOICE_SYSTEM_PROMPT = `Du är expert på att extrahera data från svenska leverantörsfakturor.
Din uppgift är att noggrant analysera fakturan och extrahera all relevant information.
VIKTIGT:
- Extrahera leverantörens organisationsnummer (XXXXXX-XXXX format)
- Extrahera bankgiro och/eller plusgiro
- Extrahera varje fakturaradspost med belopp, moms
- Identifiera momssatser (25%, 12%, 6%, 0%)
- Extrahera OCR-nummer eller betalningsreferens
- Datum ska vara i ISO-format (YYYY-MM-DD)
- Belopp ska vara numeriska värden utan valutasymboler
- Ange konfidenstal (0.0-1.0) för hela extraheringen`
function buildReceiptUserPrompt(): string {
const templateSection = buildTemplatePromptSection()
return `Analysera detta kvitto och extrahera strukturerad data.
Returnera ett JSON-objekt med följande struktur:
{
"merchant": {
"name": "Handlarens namn",
"orgNumber": "XXXXXX-XXXX eller null",
"vatNumber": "SE... eller null",
"isForeign": false
},
"receipt": {
"date": "YYYY-MM-DD",
"time": "HH:MM eller null",
"currency": "SEK"
},
"lineItems": [
{
"description": "Artikelbeskrivning",
"quantity": 1,
"unitPrice": 100.00,
"lineTotal": 100.00,
"vatRate": 25,
"suggestedCategory": "equipment|software|travel|office|marketing|professional_services|education|other",
"suggestedTemplateId": "mall-id eller null"
}
],
"totals": {
"subtotal": 100.00,
"vatAmount": 25.00,
"total": 125.00
},
"flags": {
"isRestaurant": false,
"isSystembolaget": false,
"isForeignMerchant": false
},
"confidence": 0.95,
"suggestedTemplateId": "mall-id för hela kvittot eller null"
}
${templateSection}
KATEGORIER för suggestedCategory (backup om ingen mall matchar):
- equipment: Datorer, telefoner, kameror, teknikprylar
- software: Program, appar, molntjänster, prenumerationer
- travel: Flyg, tåg, hotell, taxi
- office: Kontorsmaterial, möbler, hyra
- marketing: Reklam, marknadsföring, PR
- professional_services: Konsulter, redovisning, juridik
- education: Kurser, böcker, utbildning
- other: Övrigt
Returnera ENDAST JSON-objektet, ingen annan text.`
}
function buildInvoiceUserPrompt(): string {
const templateSection = buildTemplatePromptSection()
return `Analysera denna leverantörsfaktura och extrahera strukturerad data.
Returnera ett JSON-objekt med följande struktur:
{
"supplier": {
"name": "Leverantörens namn",
"orgNumber": "XXXXXX-XXXX eller null",
"vatNumber": "SE... eller null",
"address": "Fullständig adress eller null",
"bankgiro": "XXX-XXXX eller null",
"plusgiro": "XXXXXX-X eller null"
},
"invoice": {
"invoiceNumber": "Fakturanummer",
"invoiceDate": "YYYY-MM-DD",
"dueDate": "YYYY-MM-DD",
"paymentReference": "OCR-nummer eller referens eller null",
"currency": "SEK"
},
"lineItems": [
{
"description": "Beskrivning av rad",
"quantity": 1,
"unitPrice": 100.00,
"lineTotal": 100.00,
"vatRate": 25,
"accountSuggestion": "BAS-kontonummer som 5410 eller null",
"suggestedTemplateId": "mall-id eller null"
}
],
"totals": {
"subtotal": 100.00,
"vatAmount": 25.00,
"total": 125.00
},
"vatBreakdown": [
{
"rate": 25,
"base": 100.00,
"amount": 25.00
}
],
"confidence": 0.95,
"suggestedTemplateId": "mall-id för hela fakturan eller null"
}
${templateSection}
KONTOKATEGORIER (BAS, backup om ingen mall matchar):
- 4000-4999: Varuinköp, material
- 5010: Lokalhyra
- 5410: Förbrukningsinventarier
- 5420: Programvaror
- 5800-5899: Resekostnader
- 6100-6199: Kontorsmaterial
- 6200-6299: Telefon, internet
- 6310: Företagsförsäkringar
- 6530: Redovisningstjänster
- 6570: Bankkostnader
Returnera ENDAST JSON-objektet, ingen annan text.`
}
function buildUnifiedUserPrompt(): string {
const templateSection = buildTemplatePromptSection()
return `Analysera detta dokument. Gör BÅDA stegen:
STEG 1: Klassificera dokumenttypen.
STEG 2: Om det är ett kvitto eller leverantörsfaktura, extrahera all data.
Returnera ett JSON-objekt med följande struktur:
{
"classification": {
"type": "supplier_invoice" | "receipt" | "government_letter" | "unknown",
"confidence": 0.95,
"reasoning": "Kort förklaring",
"isReverseCharge": false
},
"receipt": null,
"invoice": null
}
Om type = "receipt", fyll i "receipt" med:
{
"merchant": { "name": "...", "orgNumber": "XXXXXX-XXXX eller null", "vatNumber": "SE... eller null", "isForeign": false },
"receipt": { "date": "YYYY-MM-DD", "time": "HH:MM eller null", "currency": "SEK" },
"lineItems": [{ "description": "...", "quantity": 1, "unitPrice": 100, "lineTotal": 100, "vatRate": 25, "suggestedCategory": "equipment|software|travel|office|marketing|professional_services|education|other", "suggestedTemplateId": null }],
"totals": { "subtotal": 100, "vatAmount": 25, "total": 125 },
"flags": { "isRestaurant": false, "isSystembolaget": false, "isForeignMerchant": false },
"confidence": 0.95,
"suggestedTemplateId": null
}
Om type = "supplier_invoice", fyll i "invoice" med:
{
"supplier": { "name": "...", "orgNumber": "XXXXXX-XXXX eller null", "vatNumber": "SE... eller null", "address": "...", "bankgiro": "...", "plusgiro": "..." },
"invoice": { "invoiceNumber": "...", "invoiceDate": "YYYY-MM-DD", "dueDate": "YYYY-MM-DD", "paymentReference": "...", "currency": "SEK" },
"lineItems": [{ "description": "...", "quantity": 1, "unitPrice": 100, "lineTotal": 100, "vatRate": 25, "accountSuggestion": "5410", "suggestedTemplateId": null }],
"totals": { "subtotal": 100, "vatAmount": 25, "total": 125 },
"vatBreakdown": [{ "rate": 25, "base": 100, "amount": 25 }],
"confidence": 0.95,
"suggestedTemplateId": null
}
${templateSection}
Om type = "government_letter" eller "unknown": lämna receipt och invoice som null.
Returnera ENDAST JSON-objektet, ingen annan text.`
}
// ============================================================
// Validation
// ============================================================
const VALID_CLASSIFICATION_TYPES: DocumentClassificationType[] = [
'supplier_invoice',
'receipt',
'government_letter',
'unknown',
]
const VALID_VAT_RATES = [0, 6, 12, 25]
function validateClassification(raw: unknown): DocumentClassification {
if (!raw || typeof raw !== 'object') {
throw new Error('Invalid classification result: not an object')
}
// eslint-disable-next-line @typescript-eslint/no-explicit-any
const data = raw as any
const type = VALID_CLASSIFICATION_TYPES.includes(data.type) ? data.type : 'unknown'
const confidence = typeof data.confidence === 'number' ? data.confidence : 0.5
const reasoning = typeof data.reasoning === 'string' ? data.reasoning : ''
const isReverseCharge = type === 'supplier_invoice' ? Boolean(data.isReverseCharge) : undefined
return { type, confidence, reasoning, isReverseCharge }
}
function validateReceiptExtraction(raw: unknown): ReceiptExtractionResult {
if (!raw || typeof raw !== 'object') {
throw new Error('Invalid receipt extraction: not an object')
}
// eslint-disable-next-line @typescript-eslint/no-explicit-any
const data = raw as any
const merchant = data.merchant || {}
const receipt = data.receipt || {}
const totals = data.totals || {}
const flags = data.flags || {}
return {
merchant: {
name: validateString(merchant.name),
orgNumber: validateOrgNumber(merchant.orgNumber),
vatNumber: validateVatNumber(merchant.vatNumber),
isForeign: Boolean(flags.isForeignMerchant || merchant.isForeign),
},
receipt: {
date: validateDate(receipt.date),
time: validateTime(receipt.time),
currency: validateString(receipt.currency) || 'SEK',
},
lineItems: validateReceiptLineItems(data.lineItems),
totals: {
subtotal: validateNumber(totals.subtotal),
vatAmount: validateNumber(totals.vatAmount),
total: validateNumber(totals.total),
},
flags: {
isRestaurant: Boolean(flags.isRestaurant),
isSystembolaget: Boolean(flags.isSystembolaget),
isForeignMerchant: Boolean(flags.isForeignMerchant || merchant.isForeign),
},
confidence: validateNumber(data.confidence) || 0.5,
suggestedTemplateId: validateString(data.suggestedTemplateId) || undefined,
}
}
// eslint-disable-next-line @typescript-eslint/no-explicit-any
function validateReceiptLineItems(data: any): ReceiptExtractionResult['lineItems'] {
if (!Array.isArray(data)) return []
return data
.filter((item: unknown) => item && typeof item === 'object')
// eslint-disable-next-line @typescript-eslint/no-explicit-any
.map((item: any) => ({
description: String(item.description || '').trim(),
quantity: validateNumber(item.quantity) || 1,
unitPrice: validateNumber(item.unitPrice),
lineTotal: validateNumber(item.lineTotal) || 0,
vatRate: validateNumber(item.vatRate),
suggestedCategory: validateString(item.suggestedCategory),
suggestedTemplateId: validateString(item.suggestedTemplateId) || undefined,
confidence: validateNumber(item.confidence) || undefined,
}))
.filter((item: { lineTotal: number; description: string }) => item.lineTotal > 0 || item.description.length > 0)
}
function validateInvoiceExtraction(raw: unknown): InvoiceExtractionResult {
if (!raw || typeof raw !== 'object') {
throw new Error('Invalid invoice extraction: not an object')
}
// eslint-disable-next-line @typescript-eslint/no-explicit-any
const data = raw as any
const supplier = data.supplier || {}
const invoice = data.invoice || {}
const totals = data.totals || {}
return {
supplier: {
name: validateString(supplier.name),
orgNumber: validateOrgNumber(supplier.orgNumber),
vatNumber: validateVatNumber(supplier.vatNumber),
address: validateString(supplier.address),
bankgiro: validateString(supplier.bankgiro),
plusgiro: validateString(supplier.plusgiro),
},
invoice: {
invoiceNumber: validateString(invoice.invoiceNumber),
invoiceDate: validateDate(invoice.invoiceDate),
dueDate: validateDate(invoice.dueDate),
paymentReference: validateString(invoice.paymentReference),
currency: validateString(invoice.currency) || 'SEK',
},
lineItems: validateInvoiceLineItems(data.lineItems),
totals: {
subtotal: validateNumber(totals.subtotal),
vatAmount: validateNumber(totals.vatAmount),
total: validateNumber(totals.total),
},
vatBreakdown: validateVatBreakdown(data.vatBreakdown),
confidence: validateNumber(data.confidence) || 0.5,
suggestedTemplateId: validateString(data.suggestedTemplateId) || undefined,
}
}
// eslint-disable-next-line @typescript-eslint/no-explicit-any
function validateInvoiceLineItems(data: any): ExtractedInvoiceLineItem[] {
if (!Array.isArray(data)) return []
return data
.filter((item: unknown) => item && typeof item === 'object')
.map((item: Record<string, unknown>) => ({
description: String(item.description || '').trim(),
quantity: validateNumber(item.quantity) || 1,
unitPrice: validateNumber(item.unitPrice),
lineTotal: validateNumber(item.lineTotal) || 0,
vatRate: validateNumber(item.vatRate),
accountSuggestion: validateAccountNumber(item.accountSuggestion as string | undefined),
suggestedTemplateId: validateString(item.suggestedTemplateId as string | undefined) || undefined,
}))
.filter((item: ExtractedInvoiceLineItem) => item.lineTotal > 0 || item.description.length > 0)
}
// eslint-disable-next-line @typescript-eslint/no-explicit-any
function validateVatBreakdown(data: any): VatBreakdownItem[] {
if (!Array.isArray(data)) return []
return data
.filter((item: unknown) => item && typeof item === 'object')
.map((item: Record<string, unknown>) => ({
rate: validateNumber(item.rate) || 0,
base: validateNumber(item.base) || 0,
amount: validateNumber(item.amount) || 0,
}))
.filter((item: VatBreakdownItem) => item.amount > 0 || item.base > 0)
}
// ============================================================
// Consistency Validation
// ============================================================
/**
* Post-extraction validation that catches AI hallucinations.
*/
export function validateExtractionConsistency(
extraction: ReceiptExtractionResult | InvoiceExtractionResult,
// eslint-disable-next-line @typescript-eslint/no-unused-vars
_type: 'receipt' | 'invoice'
): ConsistencyResult {
const issues: string[] = []
const total = extraction.totals.total
const lineItems = extraction.lineItems
// Check: total > 0
if (total !== null && total <= 0) {
issues.push(`Total is ${total} — expected positive value`)
}
// Check: line item totals sum to receipt/invoice total (±1 SEK tolerance)
if (total !== null && lineItems.length > 0) {
const lineSum = lineItems.reduce((sum, item) => sum + item.lineTotal, 0)
const diff = Math.abs(lineSum - total)
if (diff > 1) {
issues.push(`Line items sum to ${lineSum} but total is ${total} (diff: ${diff})`)
}
}
// Check: VAT rates are valid (0, 6, 12, 25)
for (const item of lineItems) {
if (item.vatRate !== null && !VALID_VAT_RATES.includes(item.vatRate)) {
issues.push(`Invalid VAT rate ${item.vatRate} on "${item.description}"`)
}
}
// Check: descriptions aren't empty
for (const item of lineItems) {
if (!item.description || item.description.trim().length === 0) {
issues.push('Line item has empty description')
}
}
return {
valid: issues.length === 0,
issues,
}
}
// ============================================================
// Public API
// ============================================================
/**
* Unified document analysis: classifies AND extracts in a single Claude call.
* Falls back to dedicated extraction if misclassification detected.
*/
export async function analyzeDocument(
base64: string,
mimeType: string
): Promise<UnifiedExtractionResult> {
const raw = await callVision({
base64,
mimeType,
systemPrompt: `${CLASSIFY_SYSTEM_PROMPT}\n\n${RECEIPT_SYSTEM_PROMPT}\n\n${INVOICE_SYSTEM_PROMPT}`,
userPrompt: buildUnifiedUserPrompt(),
maxTokens: 4096,
})
// eslint-disable-next-line @typescript-eslint/no-explicit-any
const data = raw as any
const classification = validateClassification(data.classification || data)
const result: UnifiedExtractionResult = { classification }
if (classification.type === 'receipt') {
if (data.receipt) {
result.receipt = validateReceiptExtraction(data.receipt)
const consistency = validateExtractionConsistency(result.receipt, 'receipt')
if (!consistency.valid && result.receipt.confidence > 0.5) {
// Retry with dedicated extraction
try {
result.receipt = await extractReceipt(base64, mimeType)
} catch {
// Keep original with reduced confidence
result.receipt = { ...result.receipt, confidence: result.receipt.confidence * 0.7 }
}
}
} else {
// Misclassification fallback: type says receipt but no receipt data
try {
result.receipt = await extractReceipt(base64, mimeType)
} catch {
// Classification only — no extraction available
}
}
} else if (classification.type === 'supplier_invoice') {
if (data.invoice) {
result.invoice = validateInvoiceExtraction(data.invoice)
const consistency = validateExtractionConsistency(result.invoice, 'invoice')
if (!consistency.valid && result.invoice.confidence > 0.5) {
try {
result.invoice = await extractInvoice(base64, mimeType)
} catch {
result.invoice = { ...result.invoice, confidence: result.invoice.confidence * 0.7 }
}
}
} else {
try {
result.invoice = await extractInvoice(base64, mimeType)
} catch {
// Classification only
}
}
}
return result
}
/**
* Standalone receipt extraction.
* For use when caller already knows it's a receipt.
*/
export async function extractReceipt(
base64: string,
mimeType: string
): Promise<ReceiptExtractionResult> {
const raw = await callVision({
base64,
mimeType,
systemPrompt: RECEIPT_SYSTEM_PROMPT,
userPrompt: buildReceiptUserPrompt(),
maxTokens: 4096,
})
const result = validateReceiptExtraction(raw)
const consistency = validateExtractionConsistency(result, 'receipt')
if (!consistency.valid && result.confidence > 0.5) {
// Retry with correction prompt
try {
const correctionPrompt = `Föregående extraheringen hade dessa problem: ${consistency.issues.join('; ')}. Var god extrahera igen med korrigeringar.\n\n${buildReceiptUserPrompt()}`
const retryRaw = await callVision({
base64,
mimeType,
systemPrompt: RECEIPT_SYSTEM_PROMPT,
userPrompt: correctionPrompt,
maxTokens: 4096,
})
return validateReceiptExtraction(retryRaw)
} catch {
// Return original with reduced confidence
return { ...result, confidence: result.confidence * 0.7 }
}
}
return result
}
/**
* Standalone invoice extraction.
* For use when caller already knows it's an invoice.
*/
export async function extractInvoice(
base64: string,
mimeType: string
): Promise<InvoiceExtractionResult> {
const raw = await callVision({
base64,
mimeType,
systemPrompt: INVOICE_SYSTEM_PROMPT,
userPrompt: buildInvoiceUserPrompt(),
maxTokens: 4096,
})
const result = validateInvoiceExtraction(raw)
const consistency = validateExtractionConsistency(result, 'invoice')
if (!consistency.valid && result.confidence > 0.5) {
try {
const correctionPrompt = `Föregående extraheringen hade dessa problem: ${consistency.issues.join('; ')}. Var god extrahera igen med korrigeringar.\n\n${buildInvoiceUserPrompt()}`
const retryRaw = await callVision({
base64,
mimeType,
systemPrompt: INVOICE_SYSTEM_PROMPT,
userPrompt: correctionPrompt,
maxTokens: 4096,
})
return validateInvoiceExtraction(retryRaw)
} catch {
return { ...result, confidence: result.confidence * 0.7 }
}
}
return result
}
/**
* Lightweight classify-only (no extraction).
* Kept for backward compatibility.
*/
export async function classifyDocument(
base64: string,
mimeType: string
): Promise<DocumentClassification> {
const userPrompt = `Klassificera detta dokument. Returnera ENDAST ett JSON-objekt:
{
"type": "supplier_invoice" | "receipt" | "government_letter" | "unknown",
"confidence": 0.95,
"reasoning": "Kort förklaring",
"isReverseCharge": false
}
Returnera ENDAST JSON-objektet, ingen annan text.`
const raw = await callVision({
base64,
mimeType,
systemPrompt: CLASSIFY_SYSTEM_PROMPT,
userPrompt,
maxTokens: 1024,
})
return validateClassification(raw)
}